Whey Protein als je Ziek bent: Doorgaan of Even Stoppen?

Je bent net lekker bezig met trainen en dan sla je ziek neer met een verkoudheid of griep. Een veelgestelde vraag is of je je vertrouwde whey shake dan beter even kunt laten staan of juist moet blijven gebruiken. In dit artikel kijken we naar wat het onderzoek laat zien over eiwit tijdens ziekte, of whey je herstel ondersteunt en wanneer je juist wat voorzichtiger mag zijn.

Je eiwitbehoefte tijdens ziekte

Als je ziek bent verandert er meer in je lichaam dan alleen je energieniveau. Bij koorts en infectie schakelt je lichaam vaker in een afbrekende stand, waarin het meer eiwit afbreekt dan normaal. Tegelijk beweeg je minder en lig je vaker op de bank of in bed. Die combinatie van weinig bewegen en meer afbraak zorgt ervoor dat je relatief snel spiermassa en kracht kunt verliezen, zeker bij een ziekte die enkele dagen duurt.

Juist in die periode is voldoende eiwit belangrijk. Onderzoek naar gedwongen rust laat zien dat een ruime eiwitinname kan helpen om spierafbraak en krachtverlies tijdens inactiviteit te beperken. Voor de meeste mensen ligt de behoefte tijdens herstel eerder hoger dan lager. Wil je weten hoeveel eiwit bij jouw gewicht past, dan kun je een schatting maken met onze eiwit calculator.

Helpt whey je immuunsysteem?

Whey is in de kern een melkeiwit, maar het bevat ook kleine hoeveelheden bioactieve stoffen zoals lactoferrine en immunoglobulines. Lactoferrine wordt onderzocht om zijn rol bij ontstekingsremming en immuunfunctie. De hoeveelheden in een gewone whey shake zijn bescheiden, dus zie whey niet als medicijn. Wel levert het hoogwaardig eiwit met alle essentiele aminozuren, en juist die bouwstenen heeft je lichaam nodig om antistoffen en herstelweefsel te maken.

Met andere woorden: whey gaat je verkoudheid niet wegnemen, maar het kan wel een praktische manier zijn om voldoende eiwit binnen te krijgen op een moment dat je weinig trek hebt en niet veel zin hebt om te koken.

Doorgaan of stoppen als je ziek bent?

Voor een gewone verkoudheid of milde griep is er geen reden om je whey te laten staan. Een shake is licht verteerbaar, vloeibaar en makkelijk weg te krijgen als vaste maaltijden tegenstaan. Dat maakt het juist een handige optie wanneer je eetlust laag is. Drink er voldoende water bij, want vocht is belangrijk bij koorts en bij het verteren van eiwit.

Anders ligt het bij een maag-darminfectie met misselijkheid, braken of diarree. Dan kan een romige melkshake zwaar op de maag liggen, zeker als je tijdelijk wat gevoeliger bent voor lactose. In dat geval is het verstandiger om eerst te kiezen voor water, bouillon en lichte voeding, en je shake weer op te pakken zodra je maag tot rust komt.

Whey, eetlust en voldoende energie

Een onderschat probleem tijdens ziekte is dat je eetlust vaak daalt terwijl je behoefte aan bouwstoffen juist stijgt. Wie een paar dagen amper eet, krijgt te weinig eiwit en energie binnen en verliest daardoor sneller spiermassa. Een shake met whey, eventueel aangevuld met wat havermout, melk of een banaan, is dan een eenvoudige manier om er toch wat voeding in te krijgen zonder dat je hoeft te koken.

Zie dat niet als bijzaak. Bij oudere of kwetsbare mensen is aangetoond dat een eiwitrijke, op melk gebaseerde aanvulling kan helpen om spierverlies tijdens een ziekteperiode tegen te gaan. Het principe geldt breder: voldoende eiwit en energie binnen blijven krijgen helpt je lichaam om te herstellen en straks weer met volle kracht te trainen.

Wanneer je extra voorzichtig mag zijn

Heb je hoge koorts, voel je je echt beroerd of duurt je ziekte langer dan een paar dagen, luister dan vooral naar je lichaam en forceer niets. Een shake is bedoeld als aanvulling, niet als verplichting. Bij aanhoudende klachten, hoge koorts of twijfel over medicijngebruik is het altijd verstandig om contact op te nemen met je huisarts. Whey is veilig voor de meeste mensen, maar het vervangt geen medische zorg wanneer je echt ziek bent.

Belangrijk is ook om niet te gaan trainen zolang je koorts hebt. Je lichaam heeft de energie nodig voor herstel, niet voor een zware training. Eiwit binnenkrijgen om je spiermassa te beschermen is prima, intensief sporten met koorts is dat niet.

Praktische tips voor whey tijdens ziekte

Blijf bij een gewone verkoudheid gewoon voldoende eiwit binnenkrijgen, een shake kan daarbij helpen.
Drink ruim water, zeker bij koorts, want vocht ondersteunt herstel en spijsvertering.
Heb je een gevoelige maag of darmklachten, kies dan eerst voor lichte voeding en stel je shake even uit.
Kies bij lactosegevoeligheid een isolaat, dat bevat minder lactose dan een concentraat.
Train niet met koorts, maar bescherm wel je spiermassa met voldoende eiwit.

Conclusie

Bij een gewone verkoudheid of milde griep is er geen reden om je whey te laten staan, integendeel. Tijdens ziekte breekt je lichaam meer eiwit af en beweeg je minder, waardoor voldoende eiwit juist helpt om spiermassa en kracht te beschermen. Een shake is licht verteerbaar en handig als je weinig trek hebt. Heb je echter een maag-darminfectie, hoge koorts of klachten die langer aanhouden, luister dan naar je lichaam, kies voor lichte voeding en raadpleeg bij twijfel je huisarts. Zo blijft whey een handig hulpmiddel zonder dat je er te veel van verwacht.

Bronnen

Jager R, et al. International Society of Sports Nutrition Position Stand: protein and exercise. J Int Soc Sports Nutr. 2017. PubMed 28642676
English KL, Paddon-Jones D. Protecting muscle mass and function in older adults during bed rest. Curr Opin Clin Nutr Metab Care. Does protein supplementation prevent muscle disuse atrophy and loss of strength? Crit Rev Food Sci Nutr. 2011. PubMed 21888533
Gade J, et al. Protein-enriched, milk-based supplement to counteract sarcopenia in acutely ill geriatric patients. BMJ Open. 2018. PubMed 29391380
Zhang Y, et al. Effect of Lactoferrin Supplementation on Inflammation, Immune Function, and Prevention of Respiratory Tract Infections. Adv Nutr. 2022. PubMed 35481594